De regels van steen, papier, schaar
Twee spelers, drie handen, één cirkel. De regels leer je in tien seconden, en juist daarom houdt het spel al eeuwen stand als de snelste eerlijke manier om iets te beslissen.
Het verloop van een ronde
- Beide spelers pompen met een gesloten vuist op een gedeelde telling, meestal "steen, papier, schaar" of "één, twee, drie".
- Op de laatste tel laten beiden tegelijk een van de drie handen zien.
- Steen verslaat schaar, schaar verslaat papier, papier verslaat steen. Gelijke handen zijn gelijkspel en de ronde wordt overgespeeld.
De etiquette die er echt toe doet
- Niet te laat laten zien. Een tel na je tegenstander gooien, zodat je op zijn hand kunt reageren, kost je de ronde.
- Spreek de telling vooraf af. Of je op "schaar" gooit of op een vierde tel verschilt per streek, dus regel het voor je begint.
- Papier rechtop mag ook. Sommigen laten papier zijwaarts zien, alsof ze een hand geven; beide vormen zijn geldig.
Puntentelling
- Eén worp: Eén ronde beslist. De standaard om te bepalen wie begint.
- Best of three: Wie als eerste twee rondes wint. Het alledaagse format.
- Met meer spelers: Iedereen gooit tegelijk, de winnaars blijven staan en herhalen. Vaak gebruikt in plaats van loten.
Steen, papier, schaar, tegen een AI die jou leert.
Elke worp leert hem je gewoontes. Hij voorspelt je volgende hand en laat je zijn aflezing zien. Denk je dat je willekeurig blijft?
Spelen →Veelgestelde vragen
Bestaat er een vierde hand?
Niet in het standaardspel. Er zijn varianten die handen toevoegen, de bekendste is steen, papier, schaar, hagedis, Spock met vijf handen. Elke variant heeft een oneven aantal handen nodig, waarbij elke hand precies de helft van de andere verslaat, anders is het niet meer eerlijk.
Hoe zit het met de put?
De put, een vuist met een opening tussen duim en wijsvinger, is de bekendste extra hand: steen en schaar vallen erin, papier dekt hem af. Wiskundig loopt dat mis, want de put verslaat precies wat steen verslaat en daarbovenop de steen zelf. Er is dan geen reden meer om steen te spelen en het evenwicht is weg.
Wat gebeurt er bij gelijkspel?
Gelijke handen zijn gelijkspel en de ronde wordt gewoon overgespeeld. Gelijkspelen tellen niet mee, en daarom worden winstpercentages in dit spel meestal zonder gelijkspelen gegeven.
Is steen, papier, schaar geluk of vaardigheid?
Tegen een volmaakt willekeurige tegenstander is het puur geluk, want geen enkele strategie verslaat een gelijkmatige mix. Tegen een mens is het vaardigheid, want mensen zijn niet willekeurig en ze lezen kun je leren.